Cặp vợ chồng người Mỹ Daniel Janzen và Winnie Hallwachs đã nghĩ ra biện pháp cải thiện môi trường vốn đang rơi vào tình trạng bị tàn phá nghiêm trọng, chính là đổ hàng ngàn tấn vỏ cam vào khu vực rừng cằn cỗi Costa Rica vào cuối những năm 1990. Điều tuyệt vời là sau hơn 16 năm , kết quả mà họ thu được khiến cả thế giới phải ngã đầu thán phục.

Năm 1997, hai nhà nghiên cứu của trường đại học Princeton là Daniel Janzen và Winnie Hallwachs đã gợi ý với hãng sản xuất nước cam Del Oro tại Costa Rica rằng, nếu họ dành tặng một phần đất của mình cho trung tâm bảo tồn quốc gia Guanacaste, họ sẽ có quyền đổ toàn bộ số vỏ cam trong quá trình sản xuất của họ ra một vùng đất đã thoái hóa trong công viên. Và tất nhiên, họ sẽ không phải chịu bất kỳ khoản chi phí nào cho việc này.

Cặp vợ chồng Daniel Janzen và Winnie Hallwachs(Ảnh qua vozdeguanacaste)

Đây có thể nói là một lời đề nghị hết sức hấp dẫn, và không có lý do gì công ty Del Oro không chấp thuận điều đó. Vậy là sau 1 năm, đã có 12.000 tấn vỏ cam nghiền nhuyễn được đổ xuống vùng đất này.

Và chỉ trong 6 tháng sau, toàn bộ số vỏ cam đã biến thành một lớp bùn đen dày đặc bao phủ khu đất.

Vỏ cam bị đổ ra(Ảnh qua Newsner, Science Alert)

Không may là sau đó dự án này đã bị chặn đứng, bởi công ty đối thủ là công ty hoa quả TicoFruit. Họ đã đâm đơn kiện công ty Del Oro vì lý do đổ rác thải ra môi trường, làm ô uế công viên quốc gia. Sau đó, TicoFruit đã thắng kiện và buộc việc đổ vỏ cam phải dừng lại.

Sau 6 tháng, toàn bộ số vỏ cam đều biến thành lớp bùn đen dày đặc bao phủ khu đất. (Ảnh: upworthy)

Cứ ngỡ rằng bãi rác vỏ cam năm xưa đã dần trôi vào quên lãng. Tuy nhiên, vào năm 2013 Janzen đã sai một sinh viên mới ra trường của mình là Timothy Treuer đến vùng đất năm ấy để kiểm tra nghiên cứu của mình một lần nữa. 

Khi đến đây, Treuer đã không thể tìm thấy vị trí từng đổ vỏ cam năm xưa đi đâu mất, anh phải mất 30 phút đi loanh quanh khu rừng vẫn không có kết quả. Sau đó, Treuer đành phải báo cáo với Janzen rằng anh ta không thể tìm ra được vị trí và cần được hướng dẫn chi tiết hơn về vị trí chính xác.

Một tuần sau, Treuer một lần nữa quay trở lại khu bảo tồn, cuối cùng anh đã tìm đến đúng nơi cần đến. Điều kỳ diệu đã xảy ra, vùng đất hoang vắng năm nào đã biến thành một khu rừng màu mỡ với cây cối mọc um tùm, rất nhiều động vật, bao gồm cả chồn đã chuyển đến đây sinh sống.

Treuer đã so sánh với khu đất kế bên không có vỏ cam là một sự khác rõ rệt, dùng mắt thường cũng có thể nhìn thấy được.

“Thật khó để tin rằng sự khác biệt giữa 2 khu vực này là vỏ cam. Chúng trông như hệ sinh thái hoàn toàn khác nhau”, Treuer cho biết.

Khu đất có vỏ cam bên phải, không có vỏ cam bên trái. (Ảnh: upworthy)

Đây là điều mà Treuer và các nhà khoa học chưa bao ngờ ngờ tới, toàn bộ hệ sinh thái nơi đây rậm rạp và trù phú đến mức đã che phủ đi vết tích đánh dấu của Janzen năm nào, do đó Treuer đã phải mất một khoảng thời gian để xác định lại vị trí.

“Cái biển báo đánh dấu vị trí được cắm tại khu vực này đã bị che phủ bởi các loại cây dây leo, khiến chúng tôi không thể tìm ra chính xác vị trí của khu vực này sau hàng chục lần tìm kiếm”.

(Ảnh qua Newsner, Science Alert)

Trước sự phát triển vượt trội của khu đất, Treuer cùng các nhà nghiên cứu đến từ trường Đại học Princeton, đã bắt tay vào nghiên cứu chuyên sâu hơn. 

Kết quả sau đó được công bố trên tạp chí Restoration Ecology, cho thấy sinh khối của khu đất vỏ cam tăng lên 176% so với trước khi vỏ cam được đổ xuống. Chất lượng đất cũng trở nên tốt hơn rất nhiều so với khu đất không có vỏ cam. Thậm chí điều thú vị là thực vật ở nơi có vỏ cam cũng đa dạng hơn một cách kỳ diệu.

Tuy nhiên, việc tại sao vỏ cam có thể phục hồi phần đất khô cằn trở nên nơi màu mỡ như vậy, thì nhóm nghiên cứu vẫn chưa có được kết luận chính xác. 

Có thể nói phát hiện này là một bước tiến đáng mừng cho nhân loại. Con người trong tương lai có thể kiến tạo lại những khu rừng hay đất đai đang bị thoái hóa nhanh chóng bằng cách sử dụng biện pháp này. 

(Ảnh qua Newsner, Science Alert)

Các nhà máy, doanh nghiệp đang sử dụng nguyên liệu sinh học, thì nay đã có nơi xử lý hợp lý, góp phần làm xanh thế giới.

Nhà sinh thái học David Wilcove của Đại học Princeton, đồng tác giả của dự án nghiên cứu khu đất vỏ cam chia sẻ trên trang của Đại học Princenton: “Nếu khối tư nhân và các tổ chức bảo vệ môi trường bắt tay với nhau, thì rất nhiều vấn đề về môi trường có thể được giải quyết hoặc giảm mức độ thiệt hại. Tôi tin rằng chúng ta sẽ tìm ra và tận dụng nhiều cơ hội hơn nữa để sử dụng những thứ bỏ đi từ sản xuất thức ăn công nghiệp, mang những khu rừng nhiệt đới quay trở lại. Đó là cách tái chế hiệu quả nhất”.

Đồng thời, theo các nghiên cứu trên tạp chí Nature (2016), những khu rừng mới hình thành trở lại có tác dụng hấp thụ khí cacbonic cao gấp 11 lần so với các khu rừng già. Điều này có ý nghĩa rất lớn đối với tình trạng ô nhiễm không khí hiện nay.

Chưa kể rằng câu chuyện vỏ cam và rừng cây sau khi công bố, có tác động mạnh mẽ trong việc khuyến khích con người quay trở về với tự nhiên, sử dụng rác thải sinh học làm phân bón giúp phục hồi đất, thay vì sử dụng chất hóa học độc hại.

Chúc Di (T/h)

Danh Mục : Cuộc sống