Hàng loạt vụ nâng khống giá thiết bị y tế đang gây sốc dư luận Việt Nam, người bệnh bị ‘móc túi’ một cách không thương tiếc trong khi phần lợi nhuận trên giấy tờ mà bệnh viện nhận được rất ít ỏi.

Mới đây nhất, vụ việc liên quan đến giá thiết bị y tế ở Bệnh viện K, cụ thể là hệ thống chụp cộng hưởng từ 1.5 Tesla doanh thu 10 năm đạt gần 375 tỷ, Bệnh viện K chỉ thu được 21 tỷ đồng, tức mỗi năm thu khoảng 2,1 tỷ, trong khi thu của bệnh nhân lên tới trên 37,5 tỷ đồng vậy số tiền còn lại đã đi đâu?

Người nhà và bệnh nhân làm các thủ tục khám chữa bệnh tại Bệnh viện K, cơ sở Tân Triều, Thanh Trì, Hà Nội . (Ảnh: NAM TRẦN)

Vụ án nâng khống thiết bị y tế tại Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) đã một phần nêu lên những tiêu cực trong hoạt động đầu tư trang thiết bị y tế tại nhiều bệnh viện.

Không chỉ có bệnh viện Bạch Mai

Từ năm 2007 đến nay, Bệnh viện Bạch Mai đã triển khai 35 đề án xã hội hóa, góp vốn liên doanh với các doanh nghiệp và cán bộ nhân viên để đặt thiết bị y tế tại một số khoa. 

Bệnh viện Bạch Mai. (Ảnh: NAM TRẦN)

Hiện tại bệnh viện đã hoàn thành hợp đồng 10 đề án, còn lại 25 đề án đang thực hiện. Trong đó có 23 đề án với 10 đối tác là các công ty bên ngoài, 2 đề án do cán bộ công nhân viên tại bệnh viện góp vốn thực hiện.

Kết quả điều tra ban đầu xác định giai đoạn 2009-2019, giám đốc bệnh viện Nguyễn Quốc Anh đã trực tiếp chỉ đạo thực hiện các đề án đầu tư trang thiết bị y tế. Quá trình thực hiện có nhiều dấu hiệu tư lợi cá nhân, một số nguyên lãnh đạo bệnh viện đã vi phạm nghiêm trọng các quy định pháp luật, gây thiệt hại lớn về tiền, tài sản của người bệnh và tiền của Bảo hiểm y tế. 

Đặc biệt, trong đó nổi lên 2 robot Mako và Rosa đã bị đẩy giá 2-4 lần so với giá mua vào, điều này khiến người bệnh phải chi gấp nhiều lần chi phí khấu hao thiết bị trên mỗi ca phẫu thuật (từ hơn 4 triệu lên hơn 23 triệu đồng).

Tình trạng nâng giá thiết bị không chỉ có tại Bệnh viện Bạch Mai. mới đây Bệnh viện K có đầu tư bằng ngân sách nhà nước một robot Da Vinci Xi sử dụng trong phẫu thuật cho bệnh nhân ung thư. Đây được cho là loại robot phẫu thuật hiện đại. 

Tờ khai hải quan lập ngày 3-10-2019 đối với hệ thống robot nội soi Da Vinci Xi và các phụ kiện kèm theo có giá xấp xỉ 53,5 tỉ đồng. Tuy nhiên giá thiết bị này khi được bán vào bệnh viện lại lên tới trên 88 tỉ đồng.

Bệnh viện K nói gì về giá của robot Da Vinci Xi?

Bệnh viện K cho rằng bệnh viện mua thiết bị thông qua đấu thầu, giá khai hải quan của thiết bị hơn 50 tỉ đồng là chưa bao gồm các chi phí đào tạo, chuyển giao công nghệvà chi phí bảo hành để bệnh viện vận hành thành thạo trang thiết bị.

Chưa hết, trước đó, một bệnh viện tuyến trung ương ở Hà Nội cũng mua loại robot phẫu thuật nội soi cho trẻ em giá lên tới 95 tỉ đồng.

Sau hàng loạt vụ việc nâng khống giá thiết bị y tế bị phanh phui, dư luận khẳng định, tình trạng gian lận nâng giá thiết bị không chỉ có tại Bệnh viện Bạch Mai.

Doanh thu 375 tỷ, bệnh viện chỉ thu 21 tỷ, tiền còn lại đi đâu?

Trong báo cáo điều tra, Cơ quan Công an đã điều tra làm rõ doanh thu từ các hệ thống máy trong đề án liên doanh liên kết đặt tại Bệnh viện Bạch Mai được trích 2 – 7% chuyển về các khoa.

Bệnh nhân khám chữa bệnh tại Bệnh viện K, cơ sở Tân Triều, Thanh Trì, Hà Nội . (Ảnh: NAM TRẦN)

Đồng thời, trong 25 đề án mà bệnh viện này đã triển khai, doanh thu chuyển về các khoa là 209 tỷ đồng. Chỉ riêng khoa chẩn đoán hình ảnh được nhận hơn 134 tỷ đồng.

Số tiền này đã được các khoa chi cho nhân viên và các lãnh đạo, trong đó có một số cá nhân lãnh đạo khoa đã được chia số tiền hơn 5 tỷ đồng. Việc các khoa được hưởng số tiền lớn như vậy, là dấu hiệu của hành vi “lập quỹ trái phép” và “hành vi vụ lợi”.

Bạch Mai là một trong những bệnh viện lớn nhất của Việt Nam, với nguồn thu rất lớn lên tới cả chục nghìn tỷ đồng/năm. Tuy nhiên, đầu tư trở lại cho cơ sở vật chất lại không nhiều, hầu hết thiết bị y tế (từ máy chụp cộng hưởng từ, robot phẫu thuật) của bệnh viện cũng đều là nguồn xã hội hóa. Đây là điều đáng chú ý khi lợi nhuận từ dịch vụ y tế không chảy vào ngân sách của bệnh viện mà sẽ chui vào túi một số cá nhân.

Theo tài liệu điều tra của cơ quan Công an cho thấy tình trạng tăng hoặc lạm dụng chỉ định sử dụng trang thiết bị y tế xã hội hóa trong dịch vụ khám chữa bệnh, làm tăng gánh nặng chi phí cho người bệnh rất nhiều.

Hàng loạt thiết bị khác đầu tư theo diện xã hội hóa tại bệnh viện K có khoản thu về cho bệnh viện rất ít. Hệ thống chụp CT 128 lát cắt doanh thu 10 năm là hơn 211 tỷ đồng, nhưng bệnh viện chỉ thu được trên 6 tỷ, tức mỗi năm bệnh nhân phải chi hơn 20 tỷ nhưng bệnh viện thu được khoản lợi nhuận hơn 600 triệu đồng.

Đặc biệt, hệ thống chụp cộng hưởng từ 1.5 Tesla doanh thu 10 năm gần 375 tỷ, bệnh viện chỉ thu được 21 tỷ, tức mỗi năm 2,1 tỷ, trong khi thu của bệnh nhân trên 37,5 tỷ đồng/năm.

Trả lời về vấn đề này, đại diện Bệnh viện K nêu lý do phần lợi nhuận bệnh viện thu được trong các đề án xã hội hóa quá thấp, bệnh viện đưa giá thu trên cơ sở bù đắp vào chi phí và tích lũy không quá 10% để đảm bảo giá thu thấp cho người bệnh.

Bộ Y tế nói gì?

Có thể thấy, những vụ nâng khống giá thiết bị y tế là hậu quả của lạm dụng cơ chế tự chủ, cho phép tự chủ mua, thiếu giám sát, kiểm tra, tạo kẽ hở trong việc mua sắm thiết bị y tế, nâng khống giá dịch vụ khám, chữa bệnh tại các bệnh viện.

Ông Nguyễn Minh Tuấn – Vụ trưởng Vụ Trang thiết bị và Công trình y tế (Bộ Y tế) cho biết, hiện nay theo chủ trương của Chính phủ, việc phân cấp trong công tác quản lý và mua sắm trang thiết bị y tế rất rõ ràng.

Cụ thể, theo lời ông Tuấn, Bộ Y tế phân cấp mạnh trong vấn đề này, từ khâu lên kế hoạch đến phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu, kể cả định mức và tiêu chuẩn sử dụng cũng sẽ phân cấp.

Bộ Y tế chỉ quản lý những gì thật cần thiết và liên quan đến chức năng nhiệm vụ của Bộ Y tế. Trang thiết bị y tế, đơn vị sử dụng, người sử dụng là người nắm bắt rõ chắc nhất nhu cầu và khả năng khai thác sử dụng cũng như điều kiện khai thác sử dụng của họ. 

Theo Vụ trưởng, Bộ Y tế có lộ trình công khai minh bạch giá trang thiết bị y tế từ trước, các hãng có mặt tại Việt Nam phải công khai giá trang thiết bị y tế.Trước thực trạng đáng báo động này, Bộ Y tế đã thành lập tổ thẩm định giá các thiết bị mới được mua sắm trong thời gian qua, theo hướng xem xét mức giá thời điểm bệnh viện mua, với cấu hình, chất lượng thiết bị và đưa ra mức giá hợp lý.

Yên Yên (t/h)

Xem thêm: