Gần đây, thời sự nóng lên vì những bê bối liên tiếp của Phật giáo. Thứ nhất, là chuyện chùa Kỳ Quang 2 vứt tro cốt, bóc di ảnh người đã khuất; thứ hai là chuyện tăng ở chùa Long Thành bị tố phá giới, đánh bài. Trong cả hai sự việc, tới nay vẫn chưa có ai bị kết án. Và trong cả hai lần bê bối thì chúng sư tăng Phật giáo cũng chỉ thừa nhận lỗi lầm ở… mức tối thiểu (khi không thể chối cãi), và phủ nhận tất cả những tình tiết bất lợi mà chưa có bằng chứng vững chắc.

Thời xưa, người tu hành bị vu oan thì ứng xử như thế nào? - Ảnh 1
Hình ảnh xuất hiện trên mạng xã hội tố cáo tăng ở chùa Long Thành đánh bài ăn tiền. (Ảnh: thanhnien.vn)

Đây không phải là lần đầu tiên mà Phật giáo hứng chịu nhiều chỉ trích như vậy. Từ vụ Đại Đức Thích Thanh Toàn ‘mơ thấy Phật quang’; Đại đức Thích Thanh Mão – trụ trì chùa Phú Thị say mê văn nghệ ca hát, uống rượu; Sư Thích Minh Thịnh, trụ trì chùa Nhạn Tháp uống rượu tây, nhắm tiết canh; Đại đức Thích Thanh Cường, Trưởng ban trị sự Phật giáo huyện Tứ Kỳ thích chụp ảnh tự sướng với… trai đẹp, và hàng chục trường hợp tai tiếng khác.

Việt Nam có gần 15.000 chùa, nhưng có hàng chục vị ‘Đại Đức’, ‘trụ trì’ phá giới, làm tiền, và thậm chí là tù tội thì thử hỏi có bình thường không? Có khác gì ngoài xã hội không?

Hòa thượng, tiến sĩ Thích Thanh Đạt – chủ tịch hội đồng khoa học Học viện Phật giáo Việt Nam tại Hà Nội – từng nói hồi năm 2019 như sau:

“Một tổ chức Phật giáo có gần 60.000 tăng ni, khó kiểm duyệt kỹ càng như các tổ chức khác mà chỉ là những con người tự giác, tự nguyện xuất gia, tu hành. Họ là những người mà bố mẹ, đoàn thể không bắt buộc, áp đặt… thì có một vài vị không giữ đúng giáo lý nhà Phật, với xã hội là thường tình”, hòa thượng Thích Thanh Đạt phân tích.

Không rõ vị tiến sĩ Phật học này có bao giờ nắm được con số “một vài vị” này cụ thể là bao nhiêu không, không rõ ông ta có xét việc những kẻ “không giữ đúng giáo lý nhà Phật” toàn là các chức sắc cao cấp trong Giáo hội Phật giáo không?

Nhắc lại chuyện các tăng chối tội, tạm không bàn đúng sai mà xin kể lại đây hai câu chuyện vốn là kinh điển của Phật giáo, về việc người tu hành khi đối mặt với tội trạng thì ứng xử thế nào.

Thời xưa, người tu hành bị vu oan thì ứng xử như thế nào? - Ảnh 2
(Ảnh: Youtube)

Đức Phật bị vu tội tà dâm

Khi Đức Phật Thích Ca Mâu Ni cùng Tăng đoàn ở tại Kỳ Viên, Ngài được dân chúng trọng vọng và cúng dường nhiều vô kể. Trước sự hiện diện của Ngài, các giáo phái ngoại đạo trở nên lu mờ như ngọn đèn trước ánh sáng mặt trời. Họ trở nên đố kỵ với Đức Phật.

Một ngày nọ, họ họp nhau bàn tán: “Từ khi Sa-môn Cồ-đàm xuất hiện, chúng ta bị mất hết lợi lộc và danh dự; trước kia chúng ta còn được dâng cúng, bây giờ chẳng ai thèm biết đến chúng ta. Chúng ta phải tìm cách phá vỡ danh tiếng và lợi lộc mà y đang có. Ai sẽ là người có thể làm được việc này?”

Họ bàn tán một hồi và quyết định giao phó nhiệm vụ này cho một nữ du sĩ tên là Tôn-đà-lỵ.

Sau đó, mỗi buổi chiều, khi dân chúng đi nghe Pháp trở về thành, họ lại thấy Tôn-đà-lỵ trang điểm lộng lẫy đi về hướng Kỳ Viên, với hương hoa, dầu thơm, kem, phấn, long não, trái cây. Mỗi khi dân chúng hỏi: “Cô đi đâu?”, Tôn-đà-lỵ luôn đáp rằng: “Đến chỗ ngài Cồ-đàm, tôi có thói quen ở lại một mình trong hương thất suốt đêm”.

Thực ra sau đó, cô đến một tu viện ngoại đạo và ở lại. Sáng hôm sau, Tôn-đà-lỵ lại ngược đường trở về thành. Nếu có ai hỏi, cô ta sẽ trả lời: “Tôi đã ở qua đêm trong hương thất của Cồ-đàm, chỉ một mình và bây giờ trở về”.

Vài ngày sau, nhóm ngoại đạo đưa tiền cho một số du đãng và bảo: “Hãy giết Tôn-đà-lỵ, rồi ném thi hài cô ta nơi đống rác gần hương thất của Cồ-đàm”.

Bọn du đãng làm theo mệnh lệnh. Và các ngoại đạo bắt đầu rêu rao: “Tôn-đà-lỵ bị mất tích!”

Họ tâu sự việc lên nhà vua. Vua hỏi: “Các người có nghi ngờ ai không?”

“Vài ngày trước, cô ta hãy còn qua đêm tại tinh xá Kỳ Viên, từ đó xảy ra chuyện gì, chúng tôi không biết”.

“Như thế, hãy đi tìm!”

Được lệnh nhà vua, họ tập hợp đồ đệ kéo vào Kỳ Viên lục lọi, và thấy thi hài Tôn-đà-lỵ nằm ở đống rác trong tinh xá. Họ khiêng tử thi về thành, tâu lên nhà vua: “Đám đệ tử của Sa-môn Cồ-đàm đã tự nhận: ‘Chúng sẽ che đậy được việc xấu Thế Tôn đã làm’. Do đó họ giết Tôn-đà-lỵ và vất thi thể vào đống rác”.

Vua phán: “Hãy báo cho dân chúng biết!”

Các ngoại đạo đi rêu rao khắp thành: “Hãy nhìn xem hành động của đám Sa-môn đệ tử dòng họ Thích!”

Với những câu phỉ báng tương tự, họ truyền tin khắp thành, rồi trở về cung vua. Nhà vua ra lệnh đặt thi hài Tôn-đà-lỵ trên đất hỏa thiêu, cắt người canh gác. Trừ các Thánh đệ tử của Đức Phật, phần đông dân cư thành Xá-vệ đều la ó: “Coi kìa, đám đệ tử dòng họ Thích đã làm nên chuyện này!”

Trong thành, ngoài thành, trong rừng, trong xóm, họ đều chửi mắng các Sa-môn. Các thầy đến bạch Phật, Đức Phật vẫn điềm nhiên như không có chuyện gì xảy ra, và dạy rằng: “Các ông chê trách họ làm gì.”

Ngài nói kệ:

“Nói láo, đọa địa ngục,

Có làm nói không làm,

Cả hai chết đồng đẳng,

Làm người, nghiệp hạ liệt”.

Lại nói, nhà vua ngầm cho thám tử điều tra về cái chết của Tôn-đà-lỵ. Khi ấy, bọn du đãng nhận tiền rồi nhậu nhẹt say sưa, gây gổ; chúng lảm nhảm với nhau: “Mày đã giết Tôn-đà-lỵ, mày ném xác ả vào đống rác. Mày được tiền nhiều tha hồ uống. Được lắm! Được lắm!”

Thám tử liền trói họ, giải đến trước vua. Vua hỏi:

“Các người giết Tôn-đà-lỵ?”

“Tâu vâng”.

“Ai mướn các người?”

“Các thầy ngoại đạo”.

Nhà vua cho đòi các ngoại đạo đến, bắt phải rao lên trong thành như sau: “Chúng ta giết Tôn-đà-lỵ vì muốn hạ nhục Sa-môn Cồ-đàm. Sa-môn và đệ tử không có lỗi gì”.

Từ đó, danh dự của Đức Phật cùng Tăng đoàn lại càng rực rỡ hơn như ánh mặt trời.

Đức Phật bị vu oan. (Ảnh minh họa: Pinterest)

Thiền sư nổi tiếng bị vu tội tà dâm

Thiền sư Hakuin Ekaku sinh năm 1684 ở thời kỳ Edo Nhật bản, xuất gia từ năm 8 tuổi, là một vị thiền sư quan trọng nhất của dòng thiền Lâm Tế, người đã có công phục hưng lại thiền phái vốn đã bị tàn lụi trước đó nhiều thế kỷ. Chính vì thế, người ta gọi ông là thiền sư vĩ đại “500 năm mới có một người” của nước Nhật. 

Một ngày kia, có một người con gái trẻ đẹp nhà gần chùa của thiền sư bỗng bị chửa hoang. Người ta không biết cha đứa bé là ai. Bố mẹ cô gái vô cùng tức giận và xấu hổ nên đánh đập tra khảo con gái để biết về lai lịch tình nhân. Ban đầu cô con gái không chịu nói gì cả, nhưng sau cùng vì bị đánh đập dữ dội, cô tiết lộ đó là thiền sư Hakuin.

Một vị sư được người người kính trọng lại làm chuyện như vậy nên câu chuyện lan ra khắp xóm làng, dân chúng dị nghị, nghi ngờ, xầm xì, khinh thường, cho rằng ông ấy mà tu hành gì, đồ đạo đức giả…

Thời xưa, người tu hành bị vu oan thì ứng xử như thế nào? - Ảnh 4
Thiền sư Hakuin và cô gái (Ảnh qua giacngo.vn)

Đệ tử của thiền sư dần dần bỏ đi gần hết. Không chỉ có vậy, gia đình cô gái vô cùng tức giận, chờ đứa con được sinh ra rồi mang tới dúi cho thiền sư. Họ nói: “Đấy, con của ông đấy, ông giữ mà nuôi lấy, đồ đạo đức giả!”. Thiền sư không nói gì, bình thản nhận lấy đứa bé. Vì không có sữa cho đứa bé, bị đệ tử xa lánh, nên chính thiền sư phải bồng đứa bé ngày ngày đi xin sữa, bị người đời chê bai, dè bỉu.

Sau một thời gian dài, vì lương tâm cắn rứt và giày vò khôn nguôi nên cô gái quyết tâm nói ra sự thật để giải thoát cho bản thân mình. Cô khai đứa bé đó là con của cô và chàng bán cá tanh hôi ở chợ. Cha mẹ cô nghe xong liền hoảng hốt, cảm thấy tội lỗi vô cùng nên tức tốc dẫn con gái tới chùa dập đầu sám hối với thiền sư và xin cháu về.

Thiền sư nghe xong, bình thản nói: “Thế à!”

Sự tình được truyền đi, dân chúng ngưỡng mộ, các đệ tử cảm phục đức nhẫn nhục và tâm lượng thản nhiên của thiền sư nên lần lượt kéo về. Danh tiếng thiền sư nay lại hơn xưa.

Thiết nghĩ, đã làm đến chức Đại Đức, trụ trì thì không thể không biết đến hai câu chuyện trên. Thế nhưng cách ứng xử của họ thì sai khác mười vạn tám nghìn dặm. Như thế, liệu có xứng với cái danh hiệu mà thế nhân gọi họ chăng?

Từ Thức (t/h)

Xem thêm:

Danh Mục : Việt Nam